GITD - treść główna

Brexit – ważne informacje dla przewoźników

W październiku 2019 r. Unia Europejska i Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej osiągnęły porozumienie co do warunków opuszczenia Unii na podstawie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE. Uzgodniono także deklarację polityczną, zawierającą ogólne ramy przyszłych relacji UE-Zjednoczone Królestwo. Ramy te, trzeba będzie przełożyć na tekst prawny w trakcie negocjacji dot. przyszłych relacji. 

Zjednoczone Królestwo opuściło UE z końcem dnia 31 stycznia bieżącego roku.

Tym samym, 1 lutego 2020 roku był:

  • datą wejścia w życie Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE,
  • pierwszym dniem, w którym UE liczyła już 27 a nie 28 państw członkowskich,
  • pierwszym dniem rozpoczęcia okresu przejściowego określonego w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE, który będzie trwać do końca 2020 roku oraz
  • datą wejścia w życie w Polsce specjalnej Ustawy o okresie przejściowym potwierdzającym jego obowiązywanie w polskim porządku prawnym (z wyjątkiem jej art. 3, który wszedł w życie z dniem następującym po ogłoszeniu Ustawy, to jest 13 sierpnia 2019 r.).

Negocjacje przyszłych relacji UE ze Zjednoczonym Królestwem będą bardzo złożone. Konieczne będzie uzgodnienie wielu kwestii  (m.in. ceł w handlu towarami, warunków świadczenia usług, wymiany danych celem np. ścigania przestępstw), które obecnie uregulowane były na poziomie UE i obowiązywały Zjednoczone Królestwo jako państwo członkowskie.

Aby zapewnić czas na wynegocjowanie przyszłych relacji oraz dostosowanie się do nowych warunków współpracy Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE przewiduje tzw. okres przejściowy.

Okres przejściowy przewiduje utrzymanie obecnych relacji pomiędzy Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem na dotychczasowych warunkach. Innymi słowy – w tym czasie Zjednoczone Królestwo, co do zasady nadal będzie traktowane jak państwo członkowskie. Będzie nadal uczestniczyć w jednolitym rynku i unii celnej. Będzie wpłacać składkę do budżetu UE na dotychczasowych zasadach i korzystać ze wszystkich programów unijnych, które będą funkcjonowały do końca bieżącego roku (transfery finansowe w obie strony będą dokonywane jeszcze przez kilka najbliższych lat).

Nie będzie jednak reprezentowane w instytucjach UE, w szczególności w unijnym procesie decyzyjnym np. nie będzie mieć swoich przedstawicieli w Radzie Europejskiej oraz Radzie ani uczestniczyć w głosowaniach, nie będzie miało własnych posłów do Parlamentu Europejskiego, przestanie być członkiem Europejskiego Banku Inwestycyjnego itp.

Okres przejściowy to dla polskich przedsiębiorców i obywateli brak zasadniczych zmian w relacjach ze Zjednoczonym Królestwem do końca 2020 r. Oznacza to:

  • brak ceł, kontyngentów i innych dodatkowych barier w handlu. Zjednoczone Królestwo pozostanie w unii celnej z UE i będzie uczestnikiem wspólnego rynku UE;
  • utrzymanie obecnych zasad przekraczania granicy UE - Zjednoczone Królestwo. Nadal będzie można podróżować do i z Zjednoczonego Królestwa na podstawie dowodu osobistego;
  • możliwość eksportu towarów do Zjednoczonego Królestwa na obecnych zasadach. Nie będzie potrzeby składania zgłoszeń celnych  posiadania dodatkowych dokumentów (np. świadectw pochodzenia), niewymaganych dotychczas certyfikatów dla produktów. Zjednoczone Królestwo nadal będzie respektować wszystkie regulacje Unii Europejskiej
    w tym zakresie. W okresie przejściowym zachowana zostanie również ważność pozwoleń celnych wydanych przez władze Zjednoczonego Królestwa na podstawie przepisów unijnego kodeksu celnego;
  • obowiązywanie dotychczasowych przepisów w zakresie VAT i akcyzy, w tym limitów zwolnień dla podróżnych, funkcjonowania podatkowych systemów informatycznych;
  • brak zmian w zakresie ew. obowiązków dot. uzyskania licencji, pozwoleń lub spełniania norm sanitarnych czy fitosanitarnych dla produktów rolno-spożywczych;
  • utrzymanie dotychczasowych zasad wykonywania transportu drogowego i lotniczego pomiędzy UE a Zjednoczonym Królestwem;
  • dalsze wzajemne uznawania kwalifikacji zawodowych dla przedstawicieli zawodów regulowanych.

Warunki obowiązywania okresu przejściowego w polskim porządku prawnym zostały potwierdzone w Ustawie z dnia 19 lipca 2019 r. o okresie przejściowym, o którym mowa
w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej
z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U. 2019 poz. 1516).

Rozpoczął się on z chwilą wejścia w życie Umowy o wystąpieniu (tj. od 1 lutego 2020 r.)
i zakończy 31 grudnia 2020 r. Umowa przewiduje możliwość jednorazowego przedłużenia okresu przejściowego o rok lub dwa. Decyzja o przedłużeniu musi być jednak podjęta przed 1 lipca 2020 r. Ustawa odnosi się jednak wyłącznie do okresu przejściowego, który zgodnie
z pierwotnym założeniem ma trwać do 31 grudnia 2020 r.

Zgodnie z art. 1 Ustawy, w okresie przejściowym Zjednoczone Królestwobędzie w polskim porządku prawnym traktowana nadal jak państwo członkowskie Unii. Nieliczne wyjątki od tej zasady dotyczą wdrożenia odstępstw wymienionych w art. 127 ust. 1, 4, 5 i 7 Umowy
o wystąpieniu, do których odsyła art. 2 Ustawy.

Nowe relacje ze Zjednoczonym Królestwem od 2021 roku

Nowe warunki współpracy gospodarczej po zakończeniu okresu przejściowego zależeć będą od treści przyszłej umowy o wolnym handlu. Negocjacje powinny rozpocząć się w lutym tego roku. Zjednoczone Królestwo obecnie zapowiada, że nie przedłuży okresu przejściowego. Jednocześnie dotychczasowe stanowisko rządu brytyjskiego wskazuje, że preferowaną formą współpracy będzie umowa o wolnym handlu.

Na obecnym etapie nie da się przesądzić jak będą wyglądać relacje UE - Zjednoczone Królestwo od 1 stycznia 2021 roku. Pewnym jest, że nie będą one takie same jak dzisiaj i w handlu ze Zjednoczonym Królestwem pojawią się dodatkowe obowiązki i ograniczenia. Kształt przyszłych relacji może być znany na krótko przed końcem okresu przejściowego.

Zachęcamy więc do śledzenia informacji na temat negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem
i podejmowania odpowiednio wcześniejszych działań dostosowawczych. 

Co jeśli UE i Zjednoczone Królestwo nie uzgodnią zasad przyszłych relacji przed końcem okresu przejściowego?

Nie można wykluczyć, że do końca 2020 r. przyszłe relacje między Unią Europejską
a Zjednoczonym Królestwem nie zostaną uregulowane. Będzie to mieć konsekwencje podobne do „bezumownego brexitu” czyli wyjścia Zjednoczonego Królestwa z UE bez Umowy
o wystąpieniu.

Te konsekwencje to przede wszystkim oparcie relacji gospodarczych pomiędzy Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem na zasadach Światowej Organizacji Handlu, co oznacza m.in. wprowadzenie ceł i kontroli celnych (jak obecnie dla krajów spoza Unii Europejskiej), zmiany w zasadach rozliczania VAT, podatku akcyzowego, konieczność dostosowania przedsiębiorców i eksporterów do brytyjskich regulacji, ograniczenia dla firm transportowych itd. Te i wiele innych utrudnień mogą stanowić nowe realia wymiany handlowej na linii Unia Europejska-Zjednoczone Królestwo już od 1 stycznia 2021 roku.

Możliwe jest także wynegocjowanie umowy dotyczącej tylko części obszarów wzajemnych relacji i pozostawienie pozostałych obszarów bez umowy

Zachęcamy zatem przedsiębiorców do ciągłej aktywności w zakresie przygotowań do wszelkich możliwych wariantów przyszłych relacji ze Zjednoczonym Królestwem – w tym do skutków zakończenia okresu przejściowego bez uzgodnienia przyszłych relacji, analogicznych do tych jakie miałyby miejsce w przypadku ryzyka bezumownego brexitu.

Główny Inspektorat Transportu Drogowego opracował podręcznik dla kierowców wykonujących transport z/do Zjednoczonego Królestwa lub przez jego terytorium, który dostępny jest w aplikacji zaprojektowanej specjalnie z myślą o kierujących – Kierowca za granicą (dostępnej na telefony komórkowe z systemami iOS i Android).

Najbardziej aktualne wiadomości w prawie brexitu znaleźć można pod adresem: https://www.brexit.gov.pl

Ministerstwo Infrastruktury przygotowało kompleksowe informacje:

https://www.gov.pl/web/infrastruktura/informacja-w-sprawie-brexitu

Serwis w języku angielskim:

https://www.gov.uk/brexit

Materiały informacyjne Unii Europejskiej:

https://ec.europa.eu/commission/brexit-negotiations_en

Informacja o cookies!

Nasza strona internetowa używa plików cookies (tzw. ciasteczka) w celach statystycznych, reklamowych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim możemy indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Każdy może zaakceptować pliki cookies albo ma możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne informacje

Przejdź do strony polityki prywatności